Skradziona brama wejściowa Muzeum - Miejsce Pamięci Dachau z napisem „Arbeit macht frei” (praca czyni wolnym) odnaleziona w Norwegii

entrance to the camp "Arbeit macht frei"

Skradziona w nocy z 1 na 2 listopada 2014 roku przez nieznanych sprawców historyczna brama obozu koncentracyjnego Dachau została zabezpieczona przez policję w Bergen w Norwegii. Dokonana przed dwoma laty kradzież była najcięższym przypadkiem profanacji  w historii Miejsca Pamięci. Jej celem była znajdująca się w „Jourhaus” brama wejściowa: centralny symbol  cierpienia więźniów obozu koncentracyjnego.

Przewodniczący Międzynarodowego Komitetu Dachau, generał Jean-Michel Thomas, przyjął  wiadomość z dużą satysfakcją: „Nawet, jeśli motywy tego odrażająceg czynu nie są jeszcze znane, dziękuję w imieniu Związku Byłych Więźniów za wykrycie przestępstwa i międzynarodowe zainteresowanie po kradzieży obozowej bramy. Kradzież stanowiła akt zbezczeszczenia tego ważnego miejsca”. Także dyrektor Miejsca Pamięci Dachau, dr Gabriele Hammermann, odczuwa ulgę i dziękuje policji w Norwegii i Niemczech za staranne dochodzenie: „Muzeum - Miejsce Pamięci cieszy się wraz z byłymi więźniami i ich rodzinami, że przyczyny tego czynu zostaną wyjaśnione, i że ten szczególny i symboliczny relikt z czasów obozu koncentracyjnego wróci do muzeum. Decyzja o tym, czy brama po renowacji wróci na swoje miejsce, czy też zostanie zaprezentowana publiczności w ramach wystawy, zostanie podjęta wraz z Fundacją Bawarskich Miejsc Pamięci.” 

Odnośnie historii budynku

Członkowie SS zmuszali więźniów w maju i czerwcu 1936 roku do budowy „Jourhaus”. Budynek ten był miejscem wejściowym i wyjściowym z obozu dla więźniów i pomieszczeniem służbowym SS. Określenie „Jourhaus” pochodzi z języka francuskiego, z zakresu słownictwa wojskowego i oznacza miejsce, w którym odbywała się warta dzienna. W budynku tym znajdowały się pomieszczenia służbowe dla komendanta ochrony obozu, komendanta meldunku i komendanta baraku. Przejście było oddzielone bramą wykutą w stali, którą więźniowie przekraczali przybywając do obozu i którą codziennie wymaszerowywali, udając się do przymusowej pracy. Brama ta wyznaczała więc granicę między światem zewnętrznym i miejscem, w którym byli internowani. Została ona wykonana przez więźniów w jednym z warsztatów obozowych. Komunistyczny więzień Karl Röder musiał wykonać na rokaz SS napis „Arbeit macht frei” („Praca czyni wolnym”), który został po wojnie usunięty i z okazji powstania Miejsca Pamięci w roku1965 zastąpiony rekonstrukcją. W określeniu odbija się zbagatelizowana propaganda NS, która miała w swoim zamierzeniu przedstawiać obóz koncentracyjny jako nieszkodliwy „wychowawczy obóz pracy”. Jednocześnie w ten sposób zostało odzwierciedlone cyniczne nastawienie SS do więźniów, ponieważ w obozach koncentracyjnych praca przymusowa była głównym środkiem terroru.

Wprowadzenie


22 marca 1933 roku, kilka tygodni po nominacji Adolfa Hitlera na kanclerza Rzeszy, w Dachau założono obóz koncentracyjny dla więźniów politycznych. Dachau było wzorem dla wszystkich późniejszych obozów koncentracyjnych, było „szkołą przemocy” dla kierujących tym obozem SS-manów. W ciągu dwunastu lat istnienia, w obozie głównym oraz licznych filiach więziono ponad 200 tys. ludzi z całej Europy. Około 41 500 zostało zamordowanych.
29 kwietnia 1945 roku obóz został wyzwolony przez żołnierzy Armii Stanów Zjednoczonych.

Fecha de imagen de la entrada al campo de prisioneros

Z inicjatywy więźniów byłego obozu koncentracyjnego, zrzeszonych w Comité International de Dachau (CID), przy wsparciu kraju związkowego Bawarii, powstało Muzeum Miejsce Pamięci Dachau (KZ-Gedenkstätte Dachau).
W latach 1996 – 2003 przygotowano nową wystawę przedstawiającą historię obozu koncentracyjnego Dachau, której przewodnim motywem jest „Droga więźniów”.